F.Hilaire (2015) ฟ.ฮีแลร์

เนื้อเรื่องโดยรวม

ชื่ออังกฤษ : F.Hilaire (2015)
ชื่อไทย : ฟ.ฮีแลร์
ประเภท : Drama

เรื่องราวของพงศธรครูในโรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่ง ซึ่งต้องการจะมีเงินเดือนที่มากขึ้น ทางเดียวที่เขาจะทำได้คือการลงเรียนต่อปริญญาโท เพื่อนำวุฒิการศึกษามาปรับขึ้นเงินเดือน พงศธรซึ่งเป็นครูสอนภาษาไทยจึงลงเรียนปริญญาโทสาขาวรรณกรรมและเลือกทำวิทยานิพนธ์เรื่อง ฟ.ฮีแลร์ เป็นงานจบของเขาฟ.ฮีแลร์ คือนักบวชชาวฝรั่งเศส ผู้ที่เดินทางมายังประเทศไทยเมื่อ 100 กว่าปีก่อน เพื่อมาเป็นครูและเป็นครูฝรั่งที่นั่งเรียนภาษาไทยกับนักเรียนจนพูดภาษาไทยได้ และไม่ใช่เพียงพูดได้เท่านั้น ฟ.ฮีแลร์ยังเก่งถึงขนาดเขียนตำราให้คนไทยเรียน ยิ่งพงศธรค้นคว้าเรื่องราวของฟ.ฮีแลร์ใหม่ลึกลงไปเท่าไหร่ ก็ยิ่งเหมือนเป็นการตบหน้าตัวเอง เพราะเขาค้นพบว่า ฟ.ฮีแลร์ก็เป็นครูเช่นเดียวกับเขา แต่ความเป็นครูเขาเทียบอะไรไม่ได้กับฟ.ฮีแลร์เลย ขณะที่เขาสอนเพื่อแลกเงิน แต่ฟ.ฮีแลร์กลับสอนเพื่อต้องการให้ความรู้

เขาได้ค้นพบความจริงที่ว่า ตำราดรุณศึกษาที่เขาใช้สอนนักเรียนทุกวันนี้ ประพันธ์โดย ฟ.ฮีแลร์ นักบวชชาวฝรั่งเศสผู้ซึ่งอุทิศตัวเพื่อการศึกษาของไทยแม้ว่าจะไม่ใช่คนไทยก็ตาม พงศธรเริ่มค้นพบปรัชญาชีวิตบางอย่างจากการค้นคว้าชีวิตของฟ.ฮีแลร์ แต่พงศธรยังคงไม่เข้าใจว่าเพราะเหตุใดฟ.ฮีแลร์จึงได้เลือกอยู่ในประเทศเล็ก ๆ อย่างประเทศไทยจนวันสุดท้ายของชีวิต และเมื่อพงศธรได้รู้เหตุผลนั้น มันจะเปลี่ยนแปลงชีวิตของเขาตลอดไป…

เล่าเรื่องคร่าว ๆ แบบไม่สปอยล์
พงศธร ครูสอนภาษาไทยในโรงเรียนประถม ต้องการเงินเดือนที่สูงขึ้น จึงเลือกเรียนต่อปริญญาโทเพื่อใช้วุฒิการศึกษาปรับขึ้นเงินเดือน ขณะทำวิทยานิพนธ์ เขากลับไปเจอเรื่องเล่าของฟ.ฮีแลร์ นักบวชชาวฝรั่งเศสที่เคยเดินทางมายังประเทศไทยมากกว่าร้อยปีก่อน เพื่อสอนภาษาไทยให้คนไทยอย่างจริงจัง ทั้งการพูด การเขียน และการสร้างตำราการเรียน

ยิ่งพงศธรค้นคว้า เขายิ่งรู้สึกเหมือนกำลังตบหน้าตัวเอง เพราะพบว่าฟ.ฮีแลร์ไม่ได้เป็นเพียง “ครูต่างชาติ” แต่คือผู้ทุ่มเทเพื่อการศึกษาโดยไม่ยึดกับผลประโยชน์ เมื่อเขาเริ่มเข้าใจปรัชญาชีวิตของครูคนนี้ ชีวิตของพงศธรก็เริ่มสั่นไหว และความจริงเบื้องหลังการเลือกอยู่ในดินแดนไกลโพ้นก็ใกล้เข้ามาเรื่อย ๆ

ข้อมูลที่ช่วยให้ดูสนุกขึ้น
พงศธรเริ่มต้นจากเป้าหมายที่ค่อนข้างชัด เรียนให้จบ ใช้คะแนนและวุฒิไปต่อเรื่องเงินเดือน แต่การอ่านเอกสารและข้อมูลเกี่ยวกับฟ.ฮีแลร์ทำให้เส้นแบ่งระหว่าง “การสอนเพื่อแลก” กับ “การสอนเพื่อให้ความรู้” ค่อย ๆ เลือนหายไป เขาเริ่มตั้งคำถามกับวิธีคิดของตนเอง ทั้งความตั้งใจและแรงขับที่ทำงานอยู่ทุกวัน

ระหว่างการค้นหา เขาสัมผัสได้ถึงอิทธิพลของฟ.ฮีแลร์ที่ยังหลงเหลืออยู่ในตำราและการเรียนรู้ของนักเรียนรุ่นต่อรุ่น บทเรียนที่พงศธรได้จากอดีตไม่ได้มาในรูปแบบคำตอบสำเร็จรูป แต่เป็นแรงกระตุกให้เขาต้องมองย้อนว่า “ครู” สำหรับเขาเป็นหน้าที่หรือเป็นภารกิจในชีวิตกันแน่ และการเข้าใจเหตุผลบางอย่างอาจทำให้เส้นทางของเขาเปลี่ยนไปโดยไม่ทันตั้งตัว

ความโดดเด่นที่ช่วยพยุงเรื่อง
จุดเด่นอยู่ที่การเล่าเรื่องแบบค่อยเป็นค่อยไปผ่านการค้นคว้า ทำให้ความรู้สึกขัดแย้งภายในของพงศธรค่อย ๆ ทวีความเข้ม การสลับมุมมองระหว่างอดีตของฟ.ฮีแลร์กับปัจจุบันของพงศธรทำให้ธีม “การเป็นครู” ไม่ใช่แค่ประเด็น แต่กลายเป็นแกนของอารมณ์ทั้งเรื่อง ขณะเดียวกันการเล่าถึงอิทธิพลของตำราและการสอนสร้างบรรยากาศซึมลึกและชวนให้คิดตาม

ภาพรวมหลังรับชม
หนังเรื่องนี้ทำงานได้ดีในแง่ธีมและบรรยากาศ เพราะไม่ได้ตะโกนว่าควรเป็นครูแบบไหน แต่ค่อย ๆ ปะทะความคิดของผู้ชมด้วยคำถามว่า “ความรู้เกิดจากความตั้งใจหรือผลประโยชน์” จุดสังเกตคือจังหวะการเล่าใช้การค้นคว้าเป็นเครื่องยนต์ จึงเหมาะกับคนที่ชอบหนังดราม่าที่พาใจไปคิดตามมากกว่าหนังสายบู๊หรือเน้นเหตุการณ์หนัก ๆ

โดยรวมเป็นเรื่องที่ทั้งซึ้งและท้าทาย เหมาะกับผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับการสอน/การเรียนรู้หรือคนทั่วไปที่อยากตั้งคำถามเรื่องคุณค่าของหน้าที่ตัวเองแบบไม่รู้สึกสอนตรงเกินไป